Kalkulator ochrony odgromowej

Oblicz strefę ochronną zwodów pionowych i poziomych metodą kąta ochronnego i toczącej się kuli (PN-EN 62305-3), potrzebną liczbę zwodów dla budynku oraz odległość izolacyjną od instalacji odgromowej.

Co oblicza kalkulator

• Strefę ochronną zwodu pionowego metodą kąta ochronnego
• Promień toczącej się kuli wg klasy LPS (I–IV) wg PN-EN 62305-3
• Liczbę i rozmieszczenie zwodów dla budynku prostokątnego
• Odległość izolacyjną s (tzw. odległość separacyjną)
• Zalecenie klasy ochrony odgromowej wg analizy ryzyka

Jak działa ochrona odgromowa

Zewnętrzna instalacja odgromowa składa się ze zwodów (przewodów odprowadzających wyładowania), przewodów odprowadzających i uziemienia. Zwody przechwytują wyładowanie i kierują je kontrolowanie do ziemi. Strefa ochronna zwodu zależy od jego wysokości nad chronionym obiektem — im wyższy zwód, tym większa strefa.

Metoda toczącej się kuli (PN-EN 62305-3, załącznik A) modeluje miejsce wyładowania: kula o promieniu klasy LPS (20 m dla klasy I, 30 m dla II, 45 m dla III, 60 m dla IV) toczy się po budynku. Powierzchnie, których kula może dotknąć, są poza strefą ochronną i wymagają zwodów.

Odległość izolacyjna s = ki × kc/km × l zapobiega przeskokom z instalacji odgromowej na instalacje metalowe wewnątrz budynku (wzór wg PN-EN 62305-3).

Wzory obliczeniowe

Strefa ochronna zwodu pionowego (metoda uproszczona): r_x = h × (1 − h_x/h), gdzie h — wysokość zwodu, h_x — wysokość chronionego obiektu; konserwatywnie dla kąta 45°.

Promień toczącej się kuli: r = 20 m (klasa I), 30 m (II), 45 m (III), 60 m (IV).

Liczba zwodów dla prostokąta: przekątne budynku muszą mieścić się w strefie ochronnej: n ≥ √((B/r_x)² + (L/r_x)²).

Odległość izolacyjna: s = ki × kc/km × l, z ki = 0,08 (klasa I) … 0,04 (III/IV), kc = 1 dla jednego przewodu odprowadzającego, km = 1 dla powietrza, 0,5 dla betonu.

Klasy LPS i promienie kuli

Podstawy normowe

Projektowanie ochrony odgromowej reguluje PN-EN 62305-1…-4 (ochrona odgromowa: ryzyko, instalacje, uszkodzenia) oraz PN-EN 62305-3 (instalacje odgromowe). Kluczowe wymagania:

— analiza ryzyka wg części 2 określa klasę LPS; dla budynków mieszkalnych zwykle klasa III, przy podwyższonym ryzyku II;

— zwody projektuje się metodą kąta ochronnego, toczącej się kuli lub oczkową;

— przewody odprowadzające: min. 2 dla budynku do 20 m wysokości, kolejne co 20 m obwodu; przekrój miedzi min. 50 mm², stali ocynkowanej 80 mm²;

— uziemienie odgromowe: R ≤ 10 Ω, połączone z pozostałym uziemieniem budynku (fundamentowym);

— przeglądy: oględziny co 1–2 lata, pomiary co 2–4 lata wg klasy.

Jak korzystać z kalkulatora

1. Wybierz klasę LPS (I–IV) lub skorzystaj z zalecenia dla typu budynku.
2. Podaj wymiary budynku (długość, szerokość, wysokość).
3. Wybierz typ zwodu (pionowy lub pozioma sieć zwodów).
4. Dla zwodu pionowego podaj jego wysokość.
5. Naciśnij „Oblicz” — strefę ochronną, promień kuli, liczbę zwodów, odległość izolacyjną.

Częste błędy

• Klasa LPS wybierana bez analizy ryzyka — instalacja przewymiarowana lub niedowymiarowana.
• Zwód za niski — strefa ochronna nie pokrywa dachu, kula dotyka budynku.
• Brak odległości izolacyjnej — przeskok z przewodu odprowadzającego na instalację wewnętrzną.
• Jeden przewód odprowadzający przy dużym budynku — zbyt duży prąd na przewód.
• Ochrona odgromowa bez uziemienia — wyładowanie nie ma kontrolowanej drogi.

Ochrona odgromowa — najczęstsze pytania

🔌 Wszystkie narzędzia