Kalkulator paneli słonecznych
Wymiaruj instalację fotowoltaiczną pod swoje zużycie: moc i liczba paneli, inwerter, akumulatory dla systemów autonomicznych, produkcja wg regionu i okres zwrotu inwestycji.
Co oblicza kalkulator
- Szczytową moc paneli wg miesięcznego zużycia i nasłonecznienia regionu
- Liczbę paneli (standard 450–550 W) i zajmowaną powierzchnię dachu
- Moc inwertera z zapasem 20–30%
- Pojemność akumulatorów dla systemów autonomicznych (wg zużycia dziennego i rezerwy)
- Szacunkową produkcję miesięczną i roczną wg pór roku
- Okres zwrotu przy aktualnej taryfie
Jak to działa
Kluczowym parametrem są godzinami szczytowego nasłonecznienia (PSH): równoważna liczba godzin dziennie z nominalnym nasłonecznieniem 1000 W/m². W Polsce latem to 5–6 godzin, zimą 0,5–1. Roczna produkcja 1 kW paneli w Polsce to 950–1050 kWh, w Hiszpanii 1400–1600 kWh, w Niemczech 950–1100 kWh.
Wymagana moc paneli: P_kW = E_miesiąc / (30 × PSH_średnie × K), gdzie K to współczynnik strat: 0,78 dla instalacji on-grid (inwerter 96%, nagrzewanie, kurz, przewody), 0,65–0,70 dla off-grid z akumulatorami (sprawność baterii 90%, inwerter 93%).
Pojemność akumulatorów (off-grid): C_Ah = E_dzień / (U_systemu × DoD × η), gdzie U to napięcie systemu (24/48 V), DoD to głębokość rozładowania (0,5 dla kwasowych, 0,8 dla LiFePO4), η = 0,85.
Podstawy normowe i przyłączenie
W Polsce od 1 kwietnia 2022 r. obowiązuje net-billing: prosument rozlicza się po cenie rynkowej za energię oddaną i pobraną. Zgłoszenie mikroinstalacji do 50 kW do OSD jest bezpłatne i wystarczy wniosek o przyłączenie; dla instalacji do 10,8 kW wystarczy zgłoszenie. Po 1 lipca 2024 r. zmieniły się zasady rozliczeń (rozporządzenie taryfowe).
Wymagania techniczne: zabezpieczenie przed pracą wyspową, automatyczne odłączanie przy zaniku sieci, RCD 30 mA po stronie AC, ochrona przepięciowa (SPD typ 2), uziemienie wg PN-HD 60364-7-712. Panele montuje się z odstępem wentylacyjnym 5–10 cm.
Godziny szczytowego nasłonecznienia (PSH) wg regionów
| Region | Lato, h/dzień | Zima, h/dzień | Roczna produkcja 1 kW, kWh |
|---|---|---|---|
| Polska (Warszawa) | 5,8 | 0,5 | 1050 |
| Polska (Gdańsk) | 5,5 | 0,4 | 980 |
| Niemcy (Berlin) | 5,8 | 0,5 | 1050 |
| Hiszpania (Madryt) | 7,2 | 2,0 | 1600 |
| Rumunia (Bukareszt) | 6,5 | 1,0 | 1250 |
| Wielka Brytania (Londyn) | 5,0 | 0,5 | 950 |
| Ukraina (Kijów) | 5,9 | 0,5 | 1100 |
| Indie (Delhi) | 6,2 | 4,0 | 1600 |
Jak korzystać z kalkulatora
- Wprowadź średnie miesięczne zużycie energii w kWh (z licznika).
- Wybierz region — średnie nasłonecznienie zostanie uzupełnione.
- Wybierz typ systemu: on-grid (oszczędny), hybrydowy z rezerwą lub w pełni autonomiczny.
- Podaj taryfę za energię do obliczenia zwrotu.
- Naciśnij „Oblicz”: moc instalacji, liczba paneli, powierzchnia, inwerter, akumulatory, produkcja i okres zwrotu.
Częste błędy
- Liczenie produkcji wg letniego nasłonecznienia — zimą instalacja daje 5–10 razy mniej, a zużycie jest wyższe.
- System autonomiczny bez dni rezerwy — trzeciego pochmurnego dnia dom zostaje bez prądu.
- Inwerter dobrany „na styk” — prądy rozruchowe lodówki i pompy wybijają zabezpieczenia.
- Oszczędzanie na kontrolerze ładowania — dla LiFePO4 potrzebny jest MPPT; PWM traci 20–30% produkcji.
- Ignorowanie czyszczenia paneli — zabrudzenie obniża produkcję o 5–15%.
Fotowoltaika — najczęstsze pytania
Ile paneli potrzeba do domu 150 m²?
Zużycie takiego domu to zwykle 500–800 kWh miesięcznie. Dla Polski potrzebna instalacja 7–9 kW — 16–20 paneli po 450 W, powierzchnia dachu 35–45 m². Okres zwrotu przy net-billingu i zużyciu własnym 50%: 8–12 lat.
Czy instalacja fotowoltaiczna działa zimą?
Tak, ale produkcja spada 5–10 razy z powodu krótkiego dnia i niskiego słońca. Śnieg na panelach niemal całkowicie zatrzymuje generację — potrzebny jest kąt nachylenia 45–60° lub regularne odśnieżanie. Zimą instalacja pokrywa 5–15% zużycia.
Co jest bardziej opłacalne — on-grid czy off-grid?
On-grid (bez akumulatorów) zwraca się 2–3 razy szybciej: akumulatory to najdroższa i najkrócej żyjąca część (kwasowe 5–7 lat, LiFePO4 10–15). Off-grid potrzebny jest tam, gdzie nie ma sieci lub są częste awarie. Hybryda z małą rezerwą (5–10 kWh) to złoty środek.
Czy można sprzedawać nadwyżki energii do sieci?
Tak, w Polsce działa system net-billing: nadwyżki rozliczane są po cenie rynkowej, a prosument otrzymuje depozyt prosumencki. Wymagany jest licznik dwukierunkowy i umowa z OSD. W UE systemy różnią się: net-metering (Węgry), feed-in (Niemcy), SEG (Wielka Brytania).
Jaka jest żywotność paneli słonecznych?
Nowoczesne panele monokrystaliczne działają 25–30 lat z degradacją 0,5–0,6% rocznie (po 25 latach 85% mocy znamionowej). Inwerter — 10–12 lat, akumulatory 5–15 lat. Gwarancja na panele — 12–25 lat.