Kalkulator kotła elektrycznego
Dobierz moc kotła elektrycznego wg strat ciepła domu, oblicz prąd, zabezpieczenie, RCD i przekrój kabla oraz określ, czy wystarczy zasilanie jednofazowe, czy potrzebne są trzy fazy.
Jak dobiera się moc kotła
Prawidłowa kolejność: najpierw straty ciepła domu (kalkulator strat ciepła), potem 10–15% zapasu i ewentualnie obciążenie ciepłą wodą. Dopiero wtedy wybór modelu z serii mocy standardowych.
Orientacyjna zasada „1 kW na 10 m²” nadaje się tylko do wstępnej oceny przeciętnych domów z sufitami 2,7 m. Do dokładnego doboru obowiązkowe jest obliczenie strat: w nieocieplonym domu rzeczywiste zapotrzebowanie może być 2–3 razy większe niż zasada.
Co oblicza kalkulator
- Wymaganą moc kotła: wg strat ciepła (tryb dokładny) lub wg powierzchni i jakości ocieplenia (tryb szybki)
- Dodatek na ciepłą wodę (15–25%)
- Prąd na fazę: jednofazowy (230 V) lub trójfazowy (400 V)
- Wartość wyłącznika nadprądowego
- Przekrój kabla zasilającego (PN-HD 60364-5-52)
- Wymóg RCD i kolejność podłączenia (osobna linia z rozdzielnicy)
Wzory obliczeniowe
Moc: P_kotła = Q_straty × 1,15 + P_cwu. Bez dokładnych strat: P = S × q, gdzie q to moc jednostkowa wg jakości ocieplenia: 30–50 W/m² (dobra, nowa), 60–80 W/m² (średnia), 100–150 W/m² (bez ocieplenia).
Prąd jednofazowy: I = P / U = P / 230.
Prąd trójfazowy: I = P / (√3 × U) = P / 692.
Wyłącznik: I_wył ≥ 1,25 × I_obl, seria 16/20/25/32/40/50/63 A, charakterystyka C.
Przekrój kabla (miedź, w ścianie): do 16 A — 2,5 mm²; do 25 A — 4 mm²; do 32 A — 6 mm²; do 40 A — 10 mm²; do 63 A — 16 mm².
Zasada praktyczna: kotły jednofazowe do 6–7 kW (max 32 A); powyżej 7 kW — tylko trójfazowe.
Tabela doboru wyłącznika i kabla
| Moc, kW | Sieć | Prąd, A | Wyłącznik | Kabel (miedź) | RCD |
|---|---|---|---|---|---|
| 3 kW | 1-faz 230 V | 13,0 | C16 | 3×2,5 mm² | 30 mA |
| 4,5 kW | 1-faz 230 V | 19,6 | C25 | 3×4 mm² | 30 mA |
| 6 kW | 1-faz 230 V | 26,1 | C32 | 3×6 mm² | 30 mA |
| 7 kW | 1-faz 230 V | 30,4 | C32 | 3×6 mm² | 30 mA |
| 9 kW | 3-faz 400 V | 13,0 | C16 | 5×2,5 mm² | 30 mA |
| 12 kW | 3-faz 400 V | 17,3 | C20 | 5×2,5 mm² | 30 mA |
| 15 kW | 3-faz 400 V | 21,7 | C25 | 5×4 mm² | 30 mA |
| 18 kW | 3-faz 400 V | 26,0 | C32 | 5×6 mm² | 30 mA |
| 24 kW | 3-faz 400 V | 34,7 | C40 | 5×10 mm² | 30 mA |
| 30 kW | 3-faz 400 V | 43,4 | C50 | 5×10 mm² | 30 mA |
Wymagania normowe
Kocioł elektryczny podłącza się osobną linią z rozdzielnicy głównej przez własny wyłącznik i RCD 30 mA (PN-HD 60364-4-41, sekcja 701 dla łazienek). Moc powyżej 10–12 kW w domu zwykle wymaga przyłącza trójfazowego — sprawdź moc umowną w umowie z OSD.
Dla kotłów grzałkowych stosuje się kable o niepalnej izolacji (N2XH lub YDYp). Kabel zasilający nie może przebiegać przez pomieszczenia mokre. Uziemienie wg systemu TN-C-S jest obowiązkowe.
Jak korzystać z kalkulatora
- Wybierz tryb: „Wg strat ciepła” lub „Wg powierzchni”.
- W trybie strat wprowadź wartość z kalkulatora strat ciepła; w trybie powierzchni — powierzchnię i jakość ocieplenia.
- Wskaż, czy potrzebna jest ciepła woda.
- Naciśnij „Oblicz” — moc kotła, prąd, wyłącznik, RCD i przekrój kabla.
Częste błędy instalacyjne
- Podłączenie kotła do wspólnego obwodu gniazd — przeciążenie i wyzwalanie zabezpieczenia głównego.
- Jednofazowy kocioł 10 kW — prąd 43 A nie wytrzyma standardowe zabezpieczenie 40 A i kabel 6 mm².
- Wybieranie mocy „z podwójnym zapasem” — kocioł będzie cyklicznie załączał się, zużycie rośnie, żywotność spada.
- Zapomniany RCD — przy przebiciu grzałki możliwe porażenie prądem.
- Kabel bez izolacji niepalnej w ścianie — naruszenie PN-HD 60364.
Kocioł elektryczny — najczęstsze pytania
Jaki kocioł elektryczny do domu 120 m²?
Dla ocieplonego domu 120 m² z sufitami 2,7 m straty zwykle wynoszą 6–8 kW. Kocioł z zapasem 15%: 7,5–9 kW. Jednofazowy do 7 kW, powyżej trójfazowy. Dokładną wartość poda kalkulator strat ciepła.
Czy ogrzewanie elektryczne jest tańsze od gazu?
W taryfie gaz jest 3–5 razy tańszy, ale przyłącze gazu kosztuje tysiące złotych i trwa miesiącami. Kocioł elektryczny opłaca się przy taryfie nocnej i z fotowoltaiką. Pompa ciepła zamiast grzałek oszczędza 60–75% energii.
Dlaczego kocioł powyżej 7 kW musi być trójfazowy?
Prąd jednofazowego kotła 8 kW to 35 A — wymaga przyłącza 40–50 A i kabla 10 mm². Większość domów ma przyłącze jednofazowe 25–40 A. Trójfazowość zmniejsza prąd fazowy √3 razy: 12 kW = 17,3 A na fazę.
Jaki wyłącznik do kotła elektrycznego 9 kW?
Dla trójfazowego 9 kW (400 V): prąd 13 A, wyłącznik C16, kabel 5×2,5 mm², RCD 30 mA. Patrz tabela powyżej — kalkulator poda wartości dla innych mocy.
Co to jest kaskadowe podłączenie kotłów?
Dwa mniejsze kotły pracujące naprzemiennie — pozwala precyzyjnie dopasować się do obciążenia i przetrwać awarię jednego. Stosowane w domach powyżej 200 m² z ogrzewaniem elektrycznym.